उत्तरम्-
प्रथम सावधिक परीक्षा
संस्कृत प्रश्नपत्रम्
1-(ग) विज्ञानम्
2-(ख) वाष्पयानेन
3-(क) यन्त्रोपकरणानि
4-(ग) आकाशे
5-(क) प्राप्त + एव
6-(ग) विदितवेदितव्यः
7-(ग) सर्वशास्त्राणि
8-(ख) अतिगहनं तमः
9-(ख) लक्ष्म्याः गर्वः
10-(ग) घोरा निद्रा
11-(ख) सर्वं ईश्वरवशम्
12-(ग) यत्किञ्च विश्वे अस्ति सर्वम्
13-(ग) त्यागभावेन भोगं कुरु
14-(ग) लोभः
15-(क) कस्य धनम् ?
16-(ख) क्रमौचित्यात् पूज्यान् कथं अभिवादयिष्यामि ?
17-(ग) अविरुद्धप्रकारः उचितः
18-(ग) शिरसा प्रणामं कृत्वा
19-(ग) कल्याणिन्! आयुष्मान् भूयाः
20-(ख) दीर्घकालीनः मनोरथः पूर्णः अभवत्
21-(ख) कालिदासः
22-(ग) भवभूतिः
23-(ग) कर्मणा
24-(क) शुकनासः
25-(ख) अपगतमलिनम्
26-(ग) शब्दार्थौ
27-(ग) दानार्थम्
28-(ग) सुप्ताः
29-(ख) कुमित्रम्
30-(क) विक्रमः। 31.- लौकिकसंस्कृतसाहित्यस्य’
32.-दृश् धातु
33.- लट्-कृदन्त प्रयोगः/भूतकालिकं पदम्
34.-(i) प्रथमपुरुषः
(ii) नपुंसकलिंगम्
(iii) प्रथमा विभक्तिः (एकवचनम्)
(iv) लङ् लकारः (भूतकालः)
35.-विक्रमार्कराजः यज्ञार्थं समुद्राह्वानार्थं कञ्चिद् ब्राह्मणं समुद्रतीरे प्रेषितवान्।
36.-(i)लङ् लकार- क्तवतु-प्रत्ययान्तं रूपम्।
(ii) बहुवचनम्
(iii) मण्डपः
(iv) प्रथमपुरुषः
37.(i)-ऋषयः मन्त्रकृतां कारणेन ‘अग्रणीमन्त्रकृताम्’ इति उच्यन्ते।
(ii)-ज्ञानस्य उपमा कविना उष्णरश्मेः (सूर्यात्) प्राप्तात् चैतन्यात् सह उपन्यस्ता।
38.(i) सम्बोधन-प्रथमा विभक्तिः
(ii) ‘आप’ धातु
39.-(i) मनसो (ii) नैनेद्देवा (iii) मातरिश्वा
40.-वाक्यं शुद्धं कुरुत-
(क) ते बालकाः पुस्तकानि पठन्ति।
(ख) मम माता भोजनं पचति।
(ग) वृक्षात् पत्राणि पतन्ति।
41.-(क) छात्रा: विद्यालयं गच्छन्ति ।
(ख) साधवः धर्मं चरन्ति।
(ग) फलानि मधुराणि सन्ति।
42.-(क) पठ्+क्त्वा-पठित्वा। (ख) गम्+तव्यत् -गन्तव्यम्। (ग) मयूर + ङीप्-मयूरी
43.(क) गृहस्य समीपम् = उपगृहम् । (ख) धर्मात् भ्रष्टः = धर्मभ्रष्टः। (ग) विद्यायाः हीनः = विद्याहीनः।
44.-(क) पुत्तलिका - पुतली / गुड़िया। (ख) शिल्पिन् - मूर्तिकार / कारीगर। (ग) पद्मम् - कमल का फूल।
45.-(क)चतुर्थी विभक्तिः- 'नमः' अव्ययपदस्य योगे "नमःस्वस्तिस्वाहास्वधाऽलंवषड्योगाच्च" सूत्रेण चतुर्थी विभक्तिः भवति।
(ख) पञ्चमी विभक्तिः-वृक्षात् पत्राणां पृथग्भावः (अपादानम्) भवति, अतः "ध्रुवमपायेऽपादानम्" इति सूत्रेण अपादानकारके पञ्चमी विभक्तिः भवति।
(ग) सप्तमी विभक्तिः-अनेकेषु समाजेषु वा एकस्य जात्यादिभिः वैशिष्ट्यनिर्धारणे "यतश्च निर्धारणम्" सूत्रेण निर्धारणकारके सप्तमी विभक्तिः भवति।
46.-(क) अत्यधिकम् = अति + अधिकम्। (ख) देवालय: = देव + आलय:। (ग) गण + ईश: = गणेश:।
47.-'अ'' आ'
अस्ति यद्यपि सर्वत्र नीरं नीरजराजितम्।
रमते न मरालस्य मानसं मानसं विना॥
कुर्वनेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतं समाः।।
एवं त्वयि नान्यथेतोऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे ॥असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः।
48.-
सेवायाम्, श्रीमान् प्राचार्य महोदयः, राजकीय कृत +२ उच्च विद्यालयः, सोनारायठाढ़ी, देवघरम् (झारखण्डम्)।
विषयः: रुग्णताकारणात् दिनद्वयस्य अवकाशार्थं प्रार्थनापत्रम्।
महोदय, सविनयं निवेदनम् अस्ति यत् अहम् अतीव ज्वरेण पीड़ितः अस्मि। अस्मात् कारणात् अहम् विद्यालयम् आगन्तुं न शक्नोमि। अतः मह्यम् ०८.०८.२०२६ तः ०९.०८.२०२६ पर्यन्तं दिनद्वयस्य (२) अवकाशं प्रदाय अनुगृह्णन्तु।अस्य कृते अहम् भवतः सदा कृतज्ञः भविष्यामि।भवदीयः आज्ञाकारी छात्रः। नाम - मनोहर: कक्षा - १०मी (दशमी)। अनुक्रमाङ्कः- २७। दिनाङ्कः - ०८/०८/२०२६ 49.-सर्गबन्धः: न्यूनातिन्यूनं ८ सर्गाः भवन्ति।नायकः: धीरोदात्तगुणयुक्तः राजा देवः वा भवति।रसः: शृङ्गारः, वीरः, शान्तः वा प्रधानरसः भवति।कथा: इतिहासप्रसिद्धा लोकप्रसिद्धा वा भवति।उद्देश्यम्: धर्म-अर्थ-काम-मोक्षाणां प्राप्तिः भवति।उदाहरणम्:-रघुवंशम् (कालिदासः),कुमारसम्भवम् (कालिदास:)किरातार्जुनीयम्,(भारवि:), शिशुपालवधम् (माघ:)। 50.-(क) रघुवंशम् - महाकविः कालिदासः। (ख) उत्तररामचरितम् - भवभूतिः। (ग) श्रीमद्भगवद् गीता - महर्षिः वेदव्यासः। (घ) रामायणम् - महर्षिः वाल्मीकिः। (ङ) हर्षचरितम् - बाणभट्टः। (च) कादम्बरी - बाणभट्टः। 51.-इदम् एकम् प्राचीनम् मन्दिरम् अस्ति।अत्र बहवः भक्ताः सन्ति।मन्दिरस्य शिखरम् अति विशालम् अस्ति।चित्रस्य पुरतः चत्वारः जनाः स्थिताः सन्ति।आकाशः स्वच्छः नीलवर्णः च दृश्यते। 52.-1.अहङ्कारी 2.व्याकुलाः 3.प्रणम्य 4.निष्कासयितुम् 5.मूर्खताम्
कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें
जयतु संस्कृतम्।